آنه‌ ماری شیمل

آنه‌ ماری شیمل Annemarie, Schimmelایران‌شناس، اسلام‌شناس و مولوی‌شناس آلمانی است. مطالعات و پژوهش‌های وی موجب شد جهان غرب با چهرۀ بهتر و کامل‌تری از اسلام و مولوی آشنا شود.

ایران شناسی درآلمان

 آنه‌ ماری شیمل   Annemarie Schimmel

تولّد و درگذشت: 7 ماه آوریل Apr 1922-۲۶ ژانویه Jan ۲۰۰۳م.

محلّ زندگی: آلمان (ارفورت Erfurt)

سوابق تحصیل و تدریس: تحصیل در رشتۀ زبان و ادبیّات عرب و علوم اسلامی در دانشگاه برلین  University of Berlin (1939م.)، ارائۀ رسالۀ دکتری با عنوان "خلیفه و قاضی در مصر در اواخر قرون وسطی" به راهنمایی ریچارد هارتمن  Richard Hartman(1941م.)، تدریس در دانشگاه برلین (1946م.)، تدریس در دانشگاه ماربورگ  University of Marburg، دریافت دکترای دوم در حوزۀ تاریخ ادیان و با رسالهای پیرامون عشق عرفانی در اسلام (1951م.)، تدریس در دانشگاه هاروارد در حوزۀ فرهنگ هندی- اسلامی(1967م.).

سوابق مطالعاتی و پژوهشی:

او در سال ۱۹۶۳م. به ایران سفر و علاوه بر دیدار از اصفهان و شیراز، در مؤسّسۀ گوتۀ Goethe-Institut تهران نیز سخنرانی‌هایی ایراد و در سال ۱۹۶۶م. در کنگرۀ ایرانشناسی شرکت کرد. در این سفر وی مکانهای مختلفی از جمله زورخانهها را بازدید کرد.  

«شیمل» علاوه بر زبانهای انگلیسی، فرانسه و سوئدی، با زبانهای عربی، ترکی، فارسی، سندی و پشتو به خوبی آشنا بود. وی جایزههای متعدّدی را در طول حیات علمی خود دریافت کرد. جایزۀ سالیانۀ صلح که هر ساله پیش از نمایشگاه بینالمللی کتاب فرانکفورت Frankfurt Book Fair به اندیشمندان و متفکّران آلمانی اهدا میشود، در سال ۱۹۹۵ م. به شیمل اختصاص یافت.

او آثار بسیاری دربارۀ اسلام به نگارش درآورد و یکی از آخرین نوشتههایش در سال ۲۰۰۲ به پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و سلّم اختصاص یافت.

پروفسور «آنه ماری شیمل» طی دوران طولانی فعالّیت علمی و فرهنگی خود بیش از 105 کتاب تألیف و ترجمه کرده است.

شیمل و مولوی:

یکی از معروفترین ایرانشناسان که دربارۀ مولوی پژوهش کرده و آثار متعددی دربارۀ او دارد، پروفسور آن ماری شیمل است. او در کتابها و آثار خودش به تفصیل دربارۀ مولوی و با اسم «رومی» سخن گفته است.

« اینجا [ایران]هم وطن معنوی من است و احساس غربت نمیکنم، وقتی میان کسانی هستم که به زبان خداوندگار مولانا سخن میگویند... به گمان من مشکل میتوان شاعر ایرانی بزرگی پیدا کرد که به شکلی از مولوی تاثیر نگرفته باشد. پس میبینیم که نقش مولوی بسیار مهم است. اما من به شخصه غزلّیات او را بسیار دوست دارم، چرا که بسیار آتشین و پر از سوختن است؛ سوختم و سوختم و سوختم که انسان را خیلی تحت تاثیر قرار میدهد... من سالهای زیادی در عشق شمس تبریزی غرق شدهام و انگار مولوی به من میگوید که من به برکت همین عشق است که زندهام؛ عشقی که او بنا کرد و حالا در ما جاری شده است. تفحّص در پایهها و بنیادهای عشق در آثار او به همین سبب برای من مشکل است... در مولانا اندیشههای نو افلاطونی وجود دارد، اما اندیشۀ عشق، افلاطونی نیست... باید اذعان کنم که دقیقاً به مدّت چهل سال به آثار مولوی دلبسته بودهام. این دلبستگی در نخستین روزهای مدرسه، یعنی زمانی آغاز شد که برای اولّین بار بعضی از ترجمههای منظوم و شگفتانگیز فردریش روکرت Friedrich Ruckert از دیوان مولانا را خواندم، ابیاتی به زبان آلمانی که مرا شیفته خود کرد. بعد از آن به هنگامی که دانشجوی بسیار جوانی بودم و در برلین زمان جنگ، زبانهای اسلامی میخواندم، در آن دمی که استاد ارجمند من هاینریش شِدِر Hans Heinrich Schaeder نخستین ابیات مثنوی معنوی را از حفظ برای ما خواند، این عشق دیرینه دوباره در من جان گرفت...»(خندق آبادی، ص 38)

« قدرت رومی از عشق بی حدّ وی سرچشمه میگرفت، عشقی که به حسب شرایط انسانی تجربه شده بود، اما کاملاً ریشه در وجود الهی داشت. هیچکس همچو او عمیقترین اسرار دعا و نیایش عرفانی را توصیف نکرده است؛ او احساس میکرد که هر دعا و نیایش فینفسه حاصل لطف خداوندی بود و لذا درهای وجود خویش را بر روی آن باز میگذاشت. وی که از کانال عشق با ارادۀ الهی متّحد شده بود، برای معمّای تقدیر راه حلهایی پیدا کرده بود  میتوانست خویش را از اعماق محنت جدایی و فراق به قلّۀ خوشی و سعادت برساند. وی خود زندگی خویش را در دو سطر خلاصه کرده است:

حاصل از این سه سخنم بیش نیست        سوختم و سوختم و سوختم»(شیمل، 1374، ص 517)

کتابهای او که در ایران منتشر شده است:

برخی از مهمترین آثار:

منابع:

برای مطالعۀ بیشتر، مراجعه به سایتهای زیر پیشنهاد میشود:

- Shusha Guppy, 2003, Professor Annemarie Schimmel, Islamic scholar with mystical qualities:

http://www.independent.co.uk/news/obituaries/professor-annemarie-schimmel-36212.html

https://www.amazon.com/Annemarie-Schimmel/e/B001H6WPZO

https://www.theguardian.com/news/2003/feb/06/guardianobituaries.obituaries1

http://www.worldwisdom.com/public/authors/Annemarie-Schimmel.aspx

https://farachart.com/2177