نيكي آر كدي

نيكي آر كدي Nikki R. Keddieپژوهشگر و خاورشناس آمریکایی است. زمینۀ پژوهش او تاریخ خاور‌ نزدیک، تاریخ اجتماعی، تاریخ زنان، تاریخ جهان، تطبیقی و عکّاسی و تخصّص او تاريخ ايران معاصر است.

ایران شناسی درایالات متحده آمریکا

نيكي آر كدي  Nikki R. Keddie

تولّد و درگذشت:  1930م - ؟

محلّ زندگي: آمریکا ( شهر سانتامونيكا Santamunica در ايالت كاليفرنيا California - بروكلين نيويورك (Brooklyn New York

سوابق تحصيلي و تدريس:

كارشناسي تاريخ و ادبيّات كالج رادكليف Radcliffe College دانشگاه هاروارد Harvard University، كارشناسي ارشد دانشگاه استانفورد Stanford University و دكترا در سنّ 25 سالگي از دانشگاه كاليفرنيا بركلي University of California Berkeley در رشتۀ تاريخ خاورميانه.

سوابق كاري و علمی:

تدريس در دانشگاه آريزونا University of Arizona و كالج اسكريپز  College Scrubs  در كلرمانت Chloromethate  در زمينۀ تاريخ تمدّن غرب، تدريس در زمينۀ تخصّص اصلي او، يعني تاريخ خاورميانه و ايران، در دانشگاه لوس آنجلس University of Los Angeles پس از مدّتي (1961ـ2000م.) وي توانست بورس بنياد راكفلر Rockefeller Foundation و بنياد گوگنهايم Guggenheim Foundation را دريافت كند و مدتي نيز پژوهشگر مدعو در مركز مطالعاتي وودرو ويلسون Woodrow Wilson Center for Studies و استاد مدعوّ در دانشگاه‌هاي سوربون Sorbonne و پاريس شود. وي يك دوره نيز به رياست انجمن مطالعات خاورميانه Middle  East Studies Association  برگزيده شد. او در حال حاضر، عضو دايم آكادمي علوم و معارف آمريكا  American Academy of Science and Educationاست.

 پژوهشهای علمی نيكي كدي شامل تعدادي كتاب به قلم خود و با همكاري ديگران است.  بيش از صد مقاله كه اغلب آن‌ها مربوط به ايران و دنياي اسلام است. علاوه بر نوشته‌هاي آكادميك در مجلّات و كتب تخصّصي، برخي مقالاتش در روزنامههايي همچون لوموند Levondلوس آنجلس تايمز Los Angeles Times، گاردين Guardian ، و هرالد تريبون Herald Tribune به چاپ رسيده است. كدي پايهگذار و سردبير مجلّۀ Contentionاست كه از سال 1991 م. منتشر شده و به درج مباحث و مناظرات نظري مربوط به جامعه، فرهنگ و علوم ميپردازد. او در عكّاسي، تهيّۀ اسناد تاريخ شفاهي و ضبط صدا و سيما نيز تبحّر دارد. بخشهايي از عكس‌هاي او از يمن و عشاير قشقايي ايران، به نمايشگاه‌ها راه يافته است. همچنين چند مقالۀ او همراه عكس‌هاي برگرفتهاش از آثار تاريخي اصفهان و پرسپوليس و نيز دربارۀ فرش و صنايع دستي ايران در كيهان اينترنشنال (چاپ ايران) سال 1947م/1352ش به چاپ رسيدند. او پس از ۳۵ سال تدریس در دانشگاه کالیفرنیا University of California ، لس آنجلس (UCLA)، بازنشسته شده‌است.  مبحث اصلی تدریس او در دانشگاه کالیفرنیا، تاریخ ایران و خاورمیانه بوده که کتب و مقالات متعددی دربارۀ آن به رشتۀ تحریر درآورده ‌است. از جمله کتاب «ایران مدرن: ریشه‌ها و پی‌آمدهای انقلاب ایران» (۲۰۰۳م.)، که در دو کتاب مجزّا به فارسی نیز ترجمه شده ‌است. کدی به ترتیب در سال‌های ۱۹۹۴ م.و ۲۰۰۳ م. برای عضویت در «آکادمی علوم و معارف آمریکا»  و همچنین « انجمن مطالعات خاورمیانه » برگزیده شد و در سال ۲۰۰۲م.، جایزۀ «تاریخ ایران» را از مؤسّسۀ دانشنامۀ ایرانیکاEncyclopedia Iranica دریافت کرد.

آثار

كتاب‌های ترجمه شده به فارسی

•        ریشه‌های انقلاب ایران. نشر علم (همچنین توّسط دفتر نشر فرهنگ اسلامی). ترجمۀ عبدالرحیم گواهی.

•        نتایج انقلاب ایران. انتشارات ققنوس، ۱۳۸۸. ترجمۀ مهدی حقیقت خواه.

•        ایران دوران قاجار و برآمدن رضاخان (۱۱۷۵ - ۱۳۰۴.( انتشارات ققنوس، ۱۳۸۷. ترجمۀ مهدی حقیقت خواه.

•        نه شرقی، نه غربی: بررسی روابط ایران با اتّحاد شوروی و ایالات متحده آمریکا. نیکی آر. کدی، مارک گازیورسکی، نشر میزان، ۱۳۸۷ش. ترجمه داوود آقایی، الهه کولائی، ابراهیم متقی.

•        زنان در خاورمیانه، گذشته و حال، نشر شیرازه. ترجمۀ هما مداح.

برخی کتاب‌های تألیف شده توسّط نیکی کدی

 

-         Women in the Middle East: Past and Present, Princeton University Press, 2007.

-         Modern Iran: Roots and Results of Revolution, Yale University Press, 2003.

-         Qajar Iran and the Rise of Reza Khan. Mazda, Costa Mesa, CA, 1999.

-         Iran and the Muslim World: Resistance and Revolution, Macmillan, London, and New York, New York University (NYU) Press, 1995

-         Roots of Revolution: An Interpretive History of Modern Iran, Yale University Press, 1981.

-         Iran: Religion, Politics and Society, Frank Cass, London, 1980

-         Sayyid Jamal al-Din "al-Afghani": A Political Biography, University of California Press, Berkeley, 1972.

-         An Islamic Response to Imperialism, University of California Press, 1968.

-         Religion and Rebellion in Iran: The Tobacco Protest of 1891-92, Frank Cass, 1966.

منابع

نيکي آر. کدي(1377ش.)، ريشه‌هاي انقلاب ايران، ترجمۀ عبدالرحيم گواهي.- تهران: قلم.

http://marifat.nashriyat.ir/node

https://fa.wikipedia.org/wiki/نیکی_کدی

https://en.wikipedia.org/wiki/Nikki_Keddie

 

منابع پیشنهادی براي مطالعۀ بيشتر :

-         نيکي کدي(۱۳۷۱ش.)، ايرانشناسي در اروپا و ژاپن/ ترجمۀ مرتضي اسعدي؛ ويرايسته رودي متي،.- تهران: الهدي،

-         نيکي آر. کدي (1356ش.)، تحريم تنباکو در ايران/ نوشته: ؛ ترجمۀ شاهرخ قائم مقامي.- تهران: کتابهاي جيبي.

-         نيکي کدي، مارک گازيوروسکی  Mark J. Gasiorowski (1379ش.)، نه شرقي، نه غربي: روابط خارجي ايران با امريکا و اتحاد شوروي، مترجمين ابراهيم متقي، الهه کولائي.- تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامي.

-         نيکي آر. کدي(1381ش.)، ايران دوران قاجار و برآمدن رضاخان  ‎۱۳۰۴ـ۱۱۷۵، ترجمۀ مهدي حقيقت‌خواه؛ به پيوست ساختمانها و اجراهاي نمايش در تهران/ نوشته فرخ جعفري.- تهران: ققنوس، ۱۳۸۱.

-         نيکي آر. کدي(1383ش.)، نتايج انقلاب ايران، ترجمۀ مهدي حقيقت‌خواه.- تهران: ققنوس.

-         نيکي آر. کدي(1388ش.) تبيين ناکارآمدي علم سياست غربي در تحليل نهضت امام خميني رحمةالله با بررسي مصداقي تحليل ، مهدي ابوطالبي.- قم: مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره.

-         نيکي آر. کدي(1395ش.)، زنان در خاورميانه: گذشته و حال، ترجمۀ هما مداح.- تهران: شيرازه، ۱۳۹۵.

-         نيکي آر. کدي(1396ش.)، واکنشي اسلامي به امپرياليسم: بررسي انديشه‌هاي سياسي و مذهبي سيد جمال‌الدين اسدآبادي به ضميمۀ برخي مقالات وي، ترجمۀ مريم‌سادات سيدکريمي.- تهران: صمديه.

 

گردآورنده:

مژگان موسویان

اردیبهشت 1397